۲۸ مارس ۲۰۲۵
اکثریت قریب به اتفاق پاسخدهندگان گزارش دادهاند که در شب هنگام پیادهروی به تنهایی در خیابانهای پایتخت ارمنستان، ایروان، احساس امنیت میکنند. (عکس از Mirrors are more fun، CC BY-SA 2.0، tinyurl.com/y3wub8ek)
با ترس از تهاجم دوباره آذربایجان، مقامات دولتی ارمنستان در چند روز گذشته برای تقویت حمایت دیپلماتیک بینالمللی دست به تلاشهای فوری زدهاند. در عین حال، یک نظرسنجی تازه منتشرشده ارمنستان را بهعنوان امنترین کشور در اوراسیا معرفی کرده است.
معاهده صلح برای پایان دادن به بیش از ۳۵ سال درگیری بین ارمنستان و آذربایجان ظاهراً آماده امضا است. اما از زمان اعلام اواسط مارس مبنی بر نهایی شدن متن معاهده، جریان پیوستهای از اظهارات تهاجمی از باکو شنیده شده است، زیرا به نظر میرسد دولت الهام علیاف به دنبال کسب مزایای بیشتری خارج از مفاد این پیمان است.
طی هفته گذشته، ارمنستان با همه قدرتهای منطقهای به جز ترکیه تعامل داشته و تلاش کرده تا حمایت از حاکمیت این کشور را تقویت کند. اولویت اصلی دیپلماسی ارمنستان، بهبود روابط با روسیه بوده است. روابط دوجانبه از زمان بازپسگیری قرهباغ کوهستانی توسط آذربایجان در پاییز ۲۰۲۳ با افزایش تنش همراه شده بود، که این امر با تلاشهای ایروان در سال گذشته برای رهایی از میدان مغناطیسی کرملین و تنظیم مجدد قطبنمای ژئوپلیتیکی خود به سمت غرب برجستهتر شد.
به نظر میرسد ارمنستان موفق شده کرملین را متقاعد کند که روسیه جایگاه ژئوپلیتیکی خود را در قفقاز حفظ خواهد کرد. ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در ۲۷ مارس، با تظاهر به اینکه هیچگاه تنشی در این رابطه وجود نداشته، اظهار داشت که مسکو "همیشه روابط عالی با ارمنستان داشته است. در زمینه تاریخی، نمیتوانست جز این باشد... جغرافیا، سرنوشت و تاریخ ما توسعه روابط را تعیین میکنند."
در همان نشست خبری، زاخارووا تأکید کرد که تلاشهای اخیر ایروان برای عضویت در اتحادیه اروپا "با مشارکت کنونی این کشور در اتحادیه اقتصادی اوراسیایی به رهبری مسکو بهطور متقابل قابل قبول نیست."
در جای دیگر، در ۲۷ مارس، خبرگزاری آرمینفو گزارش داد که کریستینا کویین، فرستاده ایالات متحده به ارمنستان، از استان سیونیک بازدید کرده است، منطقهای که آذربایجان میخواهد کریدوری زمینی با حقوق فراسرزمینی در آن ایجاد کند تا سرزمین اصلی آذربایجان را به منطقه نخجوان متصل کند. عدم تمایل ارمنستان به اعطای فراسرزمینی به باکو بهعنوان یکی از چندین نقطه اختلاف مانع امضای معاهده صلح تلقی میشود.
گزارش آرمینفو اعلام کرد که کویین "حمایت ایالات متحده از تمامیت ارضی ارمنستان و صلح بین ارمنستان و آذربایجان را تأیید کرد." در ۲۵ مارس، نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، گفتوگوی کوتاهی با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، داشت که طی آن هر دو توافق کردند که "تشدید تنش به هر شکلی در قفقاز جنوبی غیرقابل قبول است"، طبق بیانیه وزارت امور خارجه.
پیشتر در ۲۵ مارس، پاشینیان در ایروان با وزیر امور خارجه ایران، سید عباس عراقچی، دیدار کرد. عراقچی بعداً به خبرنگاران گفت که ایران "از تمامیت ارضی کشورها حمایت میکند" و "مسائل منطقهای باید از طریق گفتوگو و دیپلماسی و بدون توسل به زور در داخل منطقه حل شود."
تهدید درکشدهای که بر روابط بینالمللی ارمنستان سایه افکنده، در تضاد شدید با شرایط داخلی این کشور قرار دارد. نظرسنجیای درباره ادراک عمومی از جرم و امنیت در ۱۴۷ کشور جهان، ارمنستان را بهعنوان هشتمین کشور امن جهان رتبهبندی کرد. این رتبهبندی توسط Numbeo منتشر شده است که خود را "بزرگترین پایگاه داده جهان از دادههای ارائهشده توسط کاربران درباره شهرها و کشورها" معرفی میکند.
سایر کشورهای اوراسیایی که در میان ۳۰ کشور امن برتر قرار گرفتند، گرجستان و ازبکستان بودند. آذربایجان در رتبه ۳۳، قزاقستان در رتبه ۷۱ و قرقیزستان در رتبه ۱۰۹ قرار گرفتند. تاجیکستان و ترکمنستان در این نظرسنجی گنجانده نشده بودند.
تقریباً ۷۸ درصد از افراد مورد بررسی گزارش دادند که در شب هنگام پیادهروی به تنهایی در خیابانهای پایتخت ارمنستان، ایروان، احساس امنیت میکنند، در حالی که تنها ۳۷ درصد در بیشکک چنین احساسی داشتند.