شیشه، نور، رنگ و عشق!

مسجد نصیرالملک شیراز

تاریخ انتشار : ۰۸:۲۶ ۰۶-۰۷-۱۳۹۶

معمار تنها در پی ساختن بنا نبوده؛ بلکه به دنبال ایجاد المان هایی مقدس و تبدیل این مکان از یک پدیده ی زمینی به پدیده ای آسمانی بوده است.

تبریز امروز:

مسجد نصیر ال ملک شیراز

مجموعه ی نصیرالملک که در میان مردم بیشتر به نام مسجد نصیرالملک شناخته شده؛ در شهر شیراز و در محله ی گودعربان و

خیابان لطفعلی خان زند و در نزدیکی مسجد شاه چراغ واقع شده که شامل یک مسجد،یک خانه،یک گرمابه و یک انبار

است.

مسجد نصیرالملک شیراز

این بنا به دستور میرزا حسن علی ملقب به نصیرالملک- از بزرگان سلسله ی قاجار- ساخته شده است.

معماری مجموعه به دست محمد حسن معمار انجام گرفته و مدت ساخت آن از سال 1255 خورشیدی آغاز و به مدت 12سال به طول انجامیده است.

مسجد نصیرالملک شیراز

بخش اعظمی از مجموعه شامل اندرونی و ورودی خانه،گرمابه،آب انبار و فضای بین خانه و مسجد در هنگام ساخت خیابان جدید لطفعلی خان زند ویران شده و از بین رفته است.

مسجد نصیرالملک شیراز

مسجد دارای حیاط وسیع با حوضی در میان آن است که بر زیبایی مجموعه می افزاید. دو ایوان در شمال و جنوب مجموعه قرار گرفته است که ایوان شمالی متفاوت تر از ایوان جنوبی و دارای طاق می باشد. ایوان جنوبی نیز دو گلدسته ی زیبا را شامل می شود.

این مسجد همچنین دارای دو شبستان در بخش شرقی و غربی است که شبستان شرقی به عنوان شبستان زمستانه بوده و زیبایی شبستان غربی را ندارد .شبستان غربی درای پوششی آجری بوده وهمچنین دارای هفت درگاه با هفت درچوبی مزین به شیشه های رنگین است که با صحن مسجد در ارتباط است.

مسجد نصیرالملک شیراز

-ارسی های مسجد نصیرالملک

ارسی های مسجد در بخش شبستان غربی واقع شده اند و به شکل هفت در چوبی همچون دروازه هایی برای ارتباط عالم مادی و معنوی هستند.

اما علت استفاده از عدد هفت در این بخش احتمالا به باورهای معماران در باب عرفان و تصوف بوده است زیرا این عدد یکی از مهم ترین اعداد از نگاه عارفان بوده و نشانه ی فارسی عدد هفت در نزد ایرانیان «در نگاهی می تواند دو دست مخلوقی باشد که نیایش کنان به سوی آسمان گشوده شده است و یا دو بال پروازی که عروج و صعود را نوید می دهند.»

 مسجد نصیرالملک شیراز

 می توان استنتاج نمود که معمار تنها در پی ساختن نبوده؛بلکه به دنبال ایجاد المان هایی مقدس و تبدیل این مکان از یک پدیده ی زمینی به پدیده ای آسمانی بوده است.

ارسی های ساخته شده در این بخش از مسجد نشان از شکوه و زیبایی معماری دوران پیشین و استادکاری معماران آن دوران را  به همراه دارد. به نظر می رسد بخش هایی از ارسی ها با گذشت زمان های متمادی دراثر تخریب مرمت شده اند و در آن ها از نقوش و طرح های نسبتا جدیدتری بهره برده اند.

مسجد نصیرالملک شیراز

شیشه های رنگین همراه با نقوش اسلامی به کار برده شده در این پنجره های چوبی با انعکاس نورهای رنگین در فضای داخل مسجد و بازتاب آن روی سطح شفاف،فضایی همراه با آرامش و خلوص را به همراه می آورد.گویی انسان در این فضا از کالبد خود بیرون آمده و در فضایی بین صلبیت و نور و روشنی شناور است. حضور در این فضا به سان حضور در عالمی فراتر از عالم زمینی است؛گویی معمار تلاش بر آن داشته تا فضایی روحانی و افلاکی را بر روی زمین برای عبادت عابدان فراهم آورد.

 

آرشیتکت مهسا فاطمی علوی

@