انرژی برق آبی در قره باغ ، باخت ارمنستان ! برد آذربایجان!

تاریخ انتشار : ۱۵:۱۷ ۱۴-۰۹-۱۴۰۰

قبل از سال گذشته، انرژی یکی از نقاط روشن در اقتصاد قره باغ کوهستانی بود. مقامات بالفعل شبکه ای از نیروگاه های آبی کوچک برای تکمیل سد بزرگتر دوران شوروی ساخته بودند. در نتیجه، این قلمرو تمام برق خود را تولید می‌کرد - که اکثریت آن از برق آبی بود - و تا سال 2018 حتی مقداری از آن را به ارمنستان صادر می‌کرد. این یکی از معدود حوزه هایی بود که قره باغ کوهستانی به دولت حامی خود وابسته نبود. با این حال، پس از جنگ سال گذشته، آذربایجان بسیاری از اراضی خود را که در اولین جنگ بین دو طرف در دهه 1990 از دست داده بود، پس گرفت. و آن زمین شامل بیشتر آن نیروگاه های آبی بود. از 36 نیروگاهی که قبل از جنگ در قلمرو تحت کنترل ارمنستان فعالیت می کردند، تنها شش کارخانه تحت کنترل ارمنستان باقی مانده اند. ظرفیت تولید برق آبی در قلمرو از 191 مگاوات قبل از جنگ به 79 مگاوات در حال حاضر کاهش یافته است. آرمن توماسیان، وزیر دوفاکتو اقتصاد و کشاورزی قره باغ به اوراسیا نت گفت: «در واقع، آنها یک مزیت اقتصادی به دست آوردند و ما شکست خوردیم. بزرگترین نیروگاه برق آبی در منطقه، سرسنگ، در سال 1976 بر روی رودخانه تارتار در منطقه مارتاکرت ساخته شد. (آذربایجانی ها این منطقه را با نام ترتر می شناسند.) 50 مگاوات انرژی تولید شده توسط ارمنستان همچنان تحت کنترل است و اکنون بیش از نیمی از ظرفیت انرژی آبی منطقه را تشکیل می دهد. علاوه بر این، پنج کارخانه کوچکتر در قلمرویی هستند که پس از جنگ تحت کنترل ارمنستان باقی ماندند.........این نیروگاه ها همچنین دارای اهمیت سیاسی بودند، به عنوان ابزاری برای نشان دادن قصد ارامنه برای تحکیم کنترل خود بر این سرزمین ها. هنگامی که یک کارخانه در منطقه لاچین در سال 2012 افتتاح شد، یکی از مقامات ارشد حزب فدراسیون انقلابی ارمنی-داشناکتسوتیون گفت که این نشان می‌دهد که «مقامات قره باغ تضمین می‌کنند که این سرزمین‌ها مال ما هستند و باقی خواهند ماند. اینکه مردم اینجا هستند و خواهند ماند.» ............در سال 2016، اگرچه قلمرو در سمت آذربایجان رودخانه هنوز تحت کنترل ارمنستان بود، آذربایجان و ایران بی سر و صدا توافق نامه ای را برای ادامه ساخت و ساز امضا کردند. اکنون مقامات آذربایجان می گویند که این نیروگاه ها تا سال 2024 تکمیل می شود و ایران و آذربایجان برق تولیدی خود را 50 تا 50 به اشتراک خواهند گذاشت.

تبریز امروز:

 

برق آبی در قره باغ: باخت ارامنه و برد آذربایجان ر نشان می دهد ، ارمنستان بیش از نیمی از ظرفیت برق آبی خود را در جنگ قره باغ  از دست داد. اکنون آذربایجان در حال ساخت سدهای جدید در سرزمین هایی است که بازپس گرفته است.
Sugovushanیک سد برق آبی در سوگووشان، سرزمینی که ارمنی ها آن را ماتاگیس می نامند. 
قبل از سال گذشته، انرژی یکی از نقاط روشن در اقتصاد قره باغ کوهستانی بود. مقامات بالفعل شبکه ای از نیروگاه های آبی کوچک برای تکمیل سد بزرگتر دوران شوروی ساخته بودند.

در نتیجه، این قلمرو تمام برق خود را تولید می‌کرد - که اکثریت آن از برق آبی بود - و تا سال 2018 حتی مقداری از آن را به ارمنستان صادر می‌کرد. این یکی از معدود حوزه هایی بود که قره باغ کوهستانی به دولت حامی خود وابسته نبود.

با این حال، پس از جنگ سال گذشته، آذربایجان بسیاری از اراضی خود را که در اولین جنگ بین دو طرف در دهه 1990 از دست داده بود، پس گرفت. و آن زمین شامل بیشتر آن نیروگاه های آبی بود.

از 36 نیروگاهی که قبل از جنگ در قلمرو تحت کنترل ارمنستان فعالیت می کردند، تنها شش کارخانه تحت کنترل ارمنستان باقی مانده اند. ظرفیت تولید برق آبی در قلمرو از 191 مگاوات قبل از جنگ به 79 مگاوات در حال حاضر کاهش یافته است.

آرمن توماسیان، از گروه ساکن در خانکندی قره باغ به اوراسیا نت گفت: «در واقع، آنها یک مزیت اقتصادی به دست آوردند و ما شکست خوردیم.

بزرگترین نیروگاه برق آبی در منطقه، سرسنگ، در سال 1976 بر روی رودخانه تارتار در منطقه مارتاکرت ساخته شد. (آذربایجانی ها این منطقه را با نام ترتر می شناسند.) 50 مگاوات انرژی تولید شده توسط ارمنستان همچنان تحت کنترل است و اکنون بیش از نیمی از ظرفیت انرژی آبی منطقه را تشکیل می دهد. علاوه بر این، پنج کارخانه کوچکتر در قلمرویی هستند که پس از جنگ تحت کنترل ارمنستان باقی ماندند.

توماسیان با استفاده از نام جایگزین ارمنی برای منطقه گفت: «همه سدها دیگر تحت کنترل دشمن منظور آذربایجان  هستند، به این معنی که جمهوری آرتساخ (منظور قره باغ )مانند قبل از جنگ خودکفا نیست. این کسری با انرژی وارداتی از ارمنستان جبران می شود.

اما خود ارمنستان نیز از مشکلات برق رنج می برد. عملیات تولید در نیروگاه اتمی متسامور، که حدود 40 درصد برق ارمنستان را تولید می کند، از 15 می به حالت تعلیق درآمده است. قرار است در ماه اکتبر بازگشایی شود. علاوه بر این، نیروگاه حرارتی هرازدان با گاز طبیعی که توسط گازپروم ارمنستان اداره می شود نیز از آوریل تنها با 30 درصد ظرفیت کار می کند.

و سارسنگ خود بسیار کمتر از آنچه می‌توانست تولید می‌کند: به گفته اپراتور کارخانه، تولید در سه ماهه اول سال 2021 نصف مدت مشابه سال قبل بود.

در همین حال، انتقال برق بین ارمنستان و قره باغ کوهستانی به دلیل از دست دادن خطوط انتقالی که زمانی از منطقه کلبجر عبور می کرد و به عنوان بخشی از توافق آتش بس به آذربایجان واگذار شده است، متوقف شده است. توماسیان گفت که تنها خط انتقال باقی مانده در امتداد کریدور لاچین است که این دو نهاد را به هم متصل می کند، "که ثبات عرضه را کاهش می دهد."

در نتیجه، قره باغ در منطقه ی ارمنی نشین دچار قطعی برق شده است. انوش قوالیان، یک مفسر سیاسی مستقر در خانکندی (استپانکرت)، به اوراسیا نت گفت: «در ماه سپتامبر، تا هفته آخر ماه، خاموشی هایی داشتیم که گاهی اوقات تا ساعت ها ادامه می یافت.

گغام استپانیان گفت: «کمبودهای مکرر برق عمدتاً به این دلیل اتفاق می‌افتد که امروز قره باغ تحت اقامت ارامنه عمدتاً از طریق نیروگاه ساخته شده در نزدیکی مخزن سرسنگ تأمین می‌شود که ظرفیت آن برای تأمین برق کل قلمرو کافی نیست. به همین دلیل است که قطعی‌های منظم وجود دارد.» بازپرس حقوق بشر قره باغ کوهستانی در 9 سپتامبر به خبرنگاران گفت: "اگر اقدامات مشخصی برای تضمین امنیت انرژی اتخاذ نشود، پاییز آینده با مشکلات شدیدی مواجه خواهیم شد."

بخش اعظم نیروگاه های برق آبی این سرزمین در مناطق کوهستانی کلبجر و لاچین است که به آذربایجان واگذار شده است. بر اساس گزارش وب سایت خبری تحقیقی هتق، درست قبل از جنگ، این کارخانه ها متعلق به طیف گسترده ای از مقامات دولتی سابق در قره باغ و ارمنستان بود.

بزرگترین شرکت برق آبی در قره باغ، آرتساخ HEK، مالک و اداره کننده سارسنگ است. همچنین دو کارخانه در منطقه ترتر داشت که به کنترل آذربایجان در آمد. سهامداران آرتساخ HEK عمدتاً ارامنه ثروتمند دیاسپورا هستند.

سهامدار اصلی یک تاجر ترک ارمنی تبار به نام وارطان سیماکس است که دارای سهام در دو بانک بزرگ ارمنستان است، شرکتی را اداره می کند که در استخراج طلا در قره باغ کوهستانی فعالیت داشته است و یکی از بنیانگذاران برند ساعت های لوکس فرانک مولر است. . سیماکس سهام خود را در آرتساخ HEK از طریق دو شرکت تقسیم کرده است: 36 درصد در M. Energoinvest CJSC از طریق همکار خود بوراک کیرکوریان  و 17 درصد در شرکت دیگری به نام Multicontinental Distribution Limited که در لندن به ثبت رسیده و سیرمیکز 75 درصد سهام آن را در اختیار دارد.

دومین سهامدار عمده، بازرگان فرانسوی-ارمنی است ، یوسف اوغورلیان ، که طیف گسترده ای از مشاغل را در اروپا و ایالات متحده کنترل می کند، از یک شرکت مشاوره سرمایه گذاری گرفته تا یک باشگاه فوتبال فرانسوی. رئیس هیئت مدیره آرتساخ HEK آراییک هاروتونیان، رئیس فعلی ارامنه قره باغ کوهستانی است.

این نیروگاه ها همچنین دارای اهمیت سیاسی بودند، به عنوان ابزاری برای نشان دادن قصد ارامنه برای تحکیم کنترل خود بر این سرزمین ها. هنگامی که یک کارخانه در منطقه لاچین در سال 2012 افتتاح شد، یکی از مقامات ارشد حزب فدراسیون انقلابی ارمنی-داشناکتسوتیون گفت که این نشان می‌دهد که «مقامات قره باغ تضمین می‌کنند که این سرزمین‌ها مال ما هستند و باقی خواهند ماند. اینکه مردم اینجا هستند و خواهند ماند.»

پس از جنگ، مقامات آذربایجان می‌گویند که نیروهای ارمنی در حال خروج نیروگاه‌های برق را «تخریب و غارت» کردند. توماسیان گفت که چنین ادعاهایی "دروغ" است و برخی از زیرساخت های مرتبط در جنگ آسیب دیده اند اما خود نیروگاه ها تخریب نشده اند.

اکنون آذربایجانی ها می گویند که پیوسته در حال تعمیر و راه اندازی آنها هستند.

در ماه فوریه، تنها سه ماه پس از توقف جنگ، رئیس جمهور الهام علی اف به طور رسمی یک نیروگاه برق آبی با اندازه متوسط ​​8 مگاواتی را در گلابیر در منطقه لاچین افتتاح کرد.

این اولین نیروگاهی است که در زمین های آزاد شده راه اندازی می شود. این دارای اهمیت و معنای نمادین بزرگ است. علی اف در این مراسم گفت: ما به این سرزمین هایمان برمی گردیم. انرژی های تجدیدپذیر پتانسیل بسیار زیادی در این منطقه دارد.

تا ژوئن، دو نیروگاه دیگر در منطقه ترتر بازگشایی شدند، سوگووشان-1 و سوگووشان-2 با ظرفیت کل 7.8 مگاوات. زمانی که آنها تحت کنترل ارمنستان بودند و توسط آرتساخ HEK اداره می شدند، به عنوان ماتاگیس-1 و ماتاگیس-2 شناخته می شدند.

نیروگاه‌هایی که اکنون تحت کنترل آذربایجان هستند، اکنون در مالکیت دولت هستند و توسط شرکت دولتی انرژی این کشور، آذرانرژی ، بازسازی و راه‌اندازی می‌شوند.

در مجموع نیروگاه های کوچک لاچین و کلباجار دارای ظرفیت 120 مگاوات هستند. دو مورد دیگر که بر روی رودخانه آراز که آذربایجان و ایران را تقسیم می کند، می گذرد، پس از تکمیل، 120 مگاوات دیگر برای آذربایجان تولید خواهند کرد.

کار مقدماتی بر روی آنها - خدافرین و برج دختر - در زمان اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد، اما کار با تصرف این سرزمین در سال 1993 توسط نیروهای ارمنی متوقف شد. ایران به ساختن نیمی از پروژه خود ادامه داد، در حالی که آذربایجان مجبور شد ساخت و ساز در سمت خود را متوقف کند.

در سال 2016، اگرچه قلمرو در سمت آذربایجان رودخانه هنوز تحت کنترل ارمنستان بود، آذربایجان و ایران بی سر و صدا توافق نامه ای را برای ادامه ساخت و ساز امضا کردند. اکنون مقامات آذربایجان می گویند که این نیروگاه ها تا سال 2024 تکمیل می شود و ایران و آذربایجان برق تولیدی خود را 50 تا 50 به اشتراک خواهند گذاشت.

تجدید نیروگاه آبی بخشی از چیزی است که دولت آذربایجان آن را "منطقه انرژی سبز" در مناطق تازه بازپس گیری شده خود می نامد. پرویز شهبازوف وزیر انرژی در ماه مه به خبرنگاران گفت: «ما در حال انجام کار بر روی نیروگاه های برق آبی و بسیاری از نیروگاه های برق آبی کوچک در قره باغ هستیم. 

در همین حال، مقامات در قره باغ کوهستانی در حال بررسی چگونگی مقابله با کسری انرژی جدید خود هستند.

توماسیان  به اوراسیا گفت که مقامات در حال ساخت یک نیروگاه خورشیدی جدید 1 مگاواتی در هاترک در منطقه مارتاکرت هستند. این مکمل نیروگاه 4 مگاواتی دیگری است که در حال حاضر در حال کار است.

هاروتونیان در جلسه ای دولت با حضور نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان گفت: یک نیروگاه 17.6 مگاواتی در گتاوان در منطقه مارتاکرت در حال ساخت است و نیروگاه دوم 25 مگاواتی در منطقه سرسنگ-مطاقیس برنامه ریزی شده است. 

او گفت: «اگر این اتفاق بیفتد، می‌توانیم به خودکفایی برسیم.

 

برگردان به فارسی : کاوه وحیدی آذر

 

 

 


نظرات کاربران


@