طرحی برای لوله انتقال خزر؛ ضرورتی برای تدبیر صادر کنندگان گاز

شرکت آمریکایی به دنبال تحقق رویای لوله انتقال خزر است

تاریخ انتشار : ۰۷:۰۷ ۱۱-۰۹-۱۴۰۰

این خط لوله گاز که می‌تواند بین 10 تا 12 میلیارد متر مکعب گاز در سال را انتقال دهد ، حداقل در ابتدا تنها «گاز مرتبط» را از میدان ترکمنستان ترانزیت می‌کند، یعنی گازی که در نتیجه حفاری نفت منتشر می‌شود. . این گاز در حال حاضر "شعله ور" یا سوزانده شده است، عملی که هم گاز را هدر می دهد و هم موجب تغییرات آب و هوایی می کردد. تولید گاز خود آذربایجان به آن سرعتی که انتظار می رفت رشد نکرده است و برای چندین سال باکو مجبور به واردات گاز از روسیه و ایران برای پاسخگویی به تقاضای رو به رشد داخلی بوده است. گازی که مستقیماً از ترکمنستان وارد می‌شود به جبران کمبود محلی کمک می‌کند و هرگونه مازاد بر آن می‌تواند از طریق خطوط لوله انتقال گاز موجود در منطقه به گرجستان و ترکیه صادر شود که در حال حاضر با کمبود گاز خود مواجه است.

تبریز امروز:

گاز ترکمنستان از میدان نفتی آذری-چراغ-گونشلی (ACG) تحت مدیریت BP عبور خواهد کرد.

گاز ترکمنستان از میدان نفتی آذری-چراغ-گونشلی (ACG) تحت مدیریت BP عبور خواهد کرد. 
یک استارت آپ جدید مستقر در فلوریدا امیدوار است راه حلی برای معمای چند دهه ای چگونگی انتقال گاز طبیعی از ذخایر عظیم ترکمنستان از طریق دریای خزر به آذربایجان و به طور بالقوه به اروپا ابداع کرده باشد.

شرکت Trans Caspian Resources (TCR) در ماه آوریل تأسیس شد و توسط سفیر سابق ایالات متحده در ترکمنستان، آلن ماستارد، سرپرستی می شود. مدیریت آن برعهده برت واتسون، لابیست قدیمی انرژی آمریکایی است. این هیئت دارای یک هیئت مشورتی پنج نفره است که شامل دو نفر از مدیران ارشد سابق بریتیش پترولیوم ، بزرگترین سرمایه گذار خارجی در آذربایجان، و راب سبحانی، مفسر مکرر رسانه های آذربایجانی است.

هدف طرح "شرکت تی سی آر" دور زدن مقاومت آذربایجان در برابر اجازه  به گاز ترکمنستان برای رقابت با صادرات انرژی آن کشور است. چیزی است که همیشه بزرگترین مانع بر سر راه خط لوله انتقال خزر بوده است: 

ایده این است که یک خط لوله نسبتا کوتاه (42 کیلومتر) از میدان نفتی فراساحلی ماگتیمقلی ترکمنستان، در وسط دریای خزر تا میدان نفتی آذری-چراغ-گونشلی (ACG) غول پیکر آذربایجان ساخته شود.

TCR map

نقشه TCR
این خط لوله گاز که می‌تواند بین 10 تا 12 میلیارد متر مکعب گاز در سال را انتقال دهد ، حداقل در ابتدا تنها «گاز مرتبط» را از میدان ترکمنستان ترانزیت می‌کند، یعنی گازی که در نتیجه حفاری نفت منتشر می‌شود. . این گاز در حال حاضر "شعله ور" یا سوزانده شده است، عملی که هم گاز را هدر می دهد و هم موجب تغییرات آب و هوایی می کردد.

ACG همچنین حاوی مقادیر زیادی گاز همراه است که به جای شعله‌ور شدن، از طریق شبکه‌ای از خطوط لوله زیر دریا به کارخانه فرآوری گاز سنگچال در ساحل آذربایجان و به سمت مصرف‌کنندگان ترانزیت می‌شود.

تولید گاز خود آذربایجان به آن سرعتی که انتظار می رفت رشد نکرده است و برای چندین سال باکو مجبور به واردات گاز از روسیه و ایران برای پاسخگویی به تقاضای رو به رشد داخلی بوده است.

گازی که مستقیماً از ترکمنستان وارد می‌شود به جبران کمبود محلی کمک می‌کند و هرگونه مازاد بر آن می‌تواند از طریق خطوط لوله انتقال گاز موجود در منطقه به گرجستان و ترکیه صادر شود که در حال حاضر با کمبود گاز خود مواجه است.

ماستارد به اوراسیانت گفت: «با توجه به نیاز به انرژی در منطقه قفقاز جنوبی، نیاز به کاهش سوزانیدن گاز، نیاز به جایگزینی گاز طبیعی به جای زغال سنگ و نفت در طول زمان انتقال آینده به منابع انرژی تجدیدپذیر، ما معتقدیم که اکنون زمان آن فرا رسیده است، 

در حالی که استفاده از زیرساخت ACG موجود هزینه ها را کاهش می دهد، و پروژه پیشنهادی "شرکت تی سی آر"از نظر وسعت کم است، اما هنوز خیلی ساده نیست.

ماستارد گفت که این شرکت در حال حاضر به دنبال سرمایه‌گذارانی است که مطالعات امکان‌سنجی را تأمین مالی کنند تا تأیید کنند که این طرح‌ها هم از نظر فنی و هم از نظر تجاری قابل دوام هستند و تنها پس از آن هزینه دقیق مشخص می‌شود.

"شرکت تی سی آر"همچنین باید طرف های ذینفع مختلف - باکو و عشق آباد - را متقاعد کند که این پروژه در  بلندمدت به نفع آنها خواهد بود.

دولت ترکمنستان که از مشکلات اقتصادی همیشگی رنج می برد، بعید به نظر می رسد که مخالفت کند - به خصوص که "شرکت تی سی آر"معتقد است این پروژه می تواند گامی اولیه برای ترانزیت حجم بیشتری از خزر باشد.

ماستارد گفت: «در صورتی که دولت ترکمنستان علاقه مند به گسترش صادرات گاز به بازارهای جدید غربی باشد، این امر به عنوان دلیلی بر این مفهوم خواهد بود که گاز ترکمنستان می تواند به غرب تحویل داده شود.

برای باکو، با این حال، با توجه به رقابت جدید بالقوه، ممکن است این ماجرا متقاعدکننده‌تر باشد.

اما ماستارد گفت که "شرکت تی سی آر" هیچ برنامه‌ای برای بازاریابی خود گاز ندارد و در عوض به دنبال فروش آن به شرکت نفت دولتی آذربایجان سوکار خواهد بود که سپس می‌تواند گاز را به هر کسی که می‌خواهد بفروشد.

سخنگوی سوکار (که 25 درصد از سهام ACG را نیز در اختیار دارد) در تماس با اوراسیانت  ، "در حال حاضر" از اظهار نظر در مورد این پروژه خودداری کرد. سخنگوی بریتیش پترولیوم ، اپراتور میدان ACG و بزرگترین سهامدار آن با 30.7 درصد سهام، ادعا کرد که از شرکت و پروژه بی اطلاع است، علیرغم اینکه "کمیته مشورتی" پنج نفره "شرکت تی سی آر"به دو مدیر ارشد سابق بریتیش پترولیوم افتخار می کند. "شرکت تی سی آر" در وب سایت خود می نویسد: «آذربایجان اعلام کرده است که می خواهد خط لوله ادامه یابد.

اگر "شرکت تی سی آر" موفق به ساخت خط لوله شود، به ماجرایی  پایان می دهد که از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 به طول انجامیده است.

ترکمنستان علیرغم برخورداری از چهارمین ذخایر بزرگ گاز روی کره زمین با توجه به  موقعیتش در آسیای مرکزی، صادرات گاز آن به بازارهای پرسود اروپایی  غیرممکن شده است و در عوض مجبور شده است به طور دوره ای گاز را ارزان به روسیه و ایران، اروپا، ترکیه و حتی آذربایجان با بفروشد. .

تلاش‌های قبلی برای توسعه خطوط لوله در سراسر دریای خزر به دلایلی موفق نشد که یکی از مهم‌ترین آنها شکست همیشگی در  میان پنج کشور ساحلی خزر بر سر تقسیم و استفاده از بستر دریا بود .

این موضوع اکنون به لطف کنوانسیون 2018 درباره وضعیت حقوقی دریای خزر حل شده است، که در آن این پنج کشور در نهایت بر سر چگونگی تقسیم دریا به توافق رسیدند.

پیشرفته ترین پروژه خط لوله شکست خورده که در اواخر دهه 1990 پیشنهاد شد، شراکت شل - که در آن زمان حقوق میادین گازی در ترکمنستان را در اختیار داشت - با جنرال الکتریک و بچتل و پیش بینی یک خط لوله عظیم برای انتقال گاز به آذربایجان، ترکیه و ترکیه به اروپا، سپس در سراسر جهان بود. 

با این حال، این پروژه پس از کشف میدان گازی عظیم شاه دنیز آذربایجان پایه گذاری شد و پس از آن، باکو علاقه خود را به انتقال گاز برای همسایه خزری خود از دست داد.

روابط بین این دو در حال حاضر بسیار بهبود یافته است، که گواه آن توافق اوایل سال جاری برای توسعه مشترک میدان نفتی و گازی دوستلوک است.

تحلیلگران می گویند بنابراین زمان بندی می تواند  در نهایت ساخت یک خط لوله مناسب باشد.

لوکا آنچسچی، تحلیلگر انرژی و استاد مطالعات اوراسیا در دانشگاه گلاسکو، به اوراسیا نت گفت: «هر پروژه ای که بتواند به  سکون پایان دهد، اگر تفرقه افکن نباشد و ترکمنستان و آذربایجان را درگیر کند، می تواند موفق شود.

در همین حال، با توجه به تلاش مصرف کنندگان اروپایی - بازار هدف خط لوله انتقال خزر - برای انتقال به جایگزین های انرژی، پنجره پروژه های جدید هیدروکربنی بلندپروازانه می تواند بسته شود.

آنچچی گفت: "ترکمنستان نمونه کاملی از فرصت های از دست رفته است - محتاط بودن به آنها کمکی نمی کند و این می تواند آخرین فرصت آنها باشد."

در حال حاضر، حداقل، تقاضای زیادی برای گاز بیشتر وجود دارد که ترکمنستان می تواند پاسخگو باشد.

عارف آکتورک، مشاور انرژی ترکیه و رئیس سابق خرید گاز در ترکیه، واردکننده دولتی گاز و اپراتور خط لوله ترانزیت بوتاس، به ترکیه به اروپا گفت "آذربایجان به گاز بیشتری نیاز دارد، ترکیه به گاز بیشتری نیاز دارد و با وجود ظرفیت اضافی در خطوط لوله TANAP و TAP، بازار اروپا نیز به گاز بیشتری نیاز دارد.".

آکتورک گفت، بازنده اصلی روسیه و ایران خواهند بود، که به طور بالقوه می توانند هم با از دست دادن منبع آسان گاز ارزان برای خود و هم رقابت قوی تر برای صادرات خود مواجه شوند.

 

دیوید اوبیرن 1 دسامبر 2021


نظرات کاربران


@