اوراسیا ؛ ارمنستان - ترکیه

چشم انداز عادی سازی ارمنستان و ترکیه نزدیکتر از همیشه به نظر می رسد

تاریخ انتشار : ۱۱:۵۲ ۲۳-۰۶-۱۴۰۰

برخلاف آخرین باری که دو طرف ترکیه و ارمنستان در حال بازسازی روابط خود بودند ، به نظر نمی رسد آذربایجان در تلاش برای خرابکاری باشد. اما سوالاتی درباره مشارکت روسیه در این روند باقی است.

تبریز امروز:

ایروان - آرارات

کوه آرارات پشت پایتخت ارمنستان قرار دارد. نماد ملی در سراسر مرز بسته در ترکیه است

آیا ارمنستان و ترکیه بالاخره آماده بازسازی روابط هستند؟

پس از گذشت نزدیک به سه دهه بدون روابط و مرز بسته ، رهبران دو کشور امیدوارتر از سالهای گذشته به نظر می رسند. نیکول پاشینیان ، نخست وزیر ارمنستان اخیراً گفته است که ایروان "سیگنال های مثبت" از ترکیه دریافت کرده است. وی در جلسه دولت در 27 اگوست گفت: " با دولت ارمنستان که آمادگی خود را برای حرکت در این مسیر اعلام کرده است، ما این سیگنال ها را ارزیابی خواهیم کرد ، به سیگنال های مثبت با یک سیگنال مثبت پاسخ خواهیم داد." . "

اما سیگنال های مثبتی نیز بیش از یک دهه پیش در تلاش دیپلماتیک سال 2009 برای احیای روابط وجود داشت که به "پروتکل ها" معروف شد. با وجود این ، آذربایجان به متحد خود ترکیه فشار آورد تا آنها را از یکدیگر جدا کند.

به دنبال جنگ سال گذشته میان ارمنستان و آذربایجان مورد حمایت ترکیه ، محاسبات هر سه طرف تغییر کرده است. و تحلیلگران و مقامات از سراسر منطقه می گویند که این بار احتمال احیای روابط از همیشه نزدیکتر است. با این وجود ، سوالاتی در مورد نقش احتمالی منفی که روسیه ممکن است ایفا کند ، باقی است.

ترکیه در سال 1991 ، بلافاصله پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ، به طور رسمی استقلال ارمنستان را به رسمیت شناخت. اما آنکارا دو سال بعد ، در جریان جنگ بین ارمنستان و آذربایجان ، در واکنش به اشغال ارمنستان از سوی جمهوری آذربایجان در منطقه خودمختار قره باغ قره باغ سابق ، به طور یکجانبه مرز این کشورها را بست.

از آن زمان ، مرزهای شرقی و غربی ارمنستان - به ترتیب با آذربایجان و ترکیه - بسته باقی مانده است و ارمنستان تنها دو خروجی به بقیه جهان دارد: گرجستان و ایران!

جنگ 44 روزه سال گذشته ، که با شکست ارمنستان به پایان رسید ، بازی را تغییر داده است. در نتیجه توافق آتش بس ، ارمنستان سرزمین های اشغالی را به آذربایجان واگذار کرد ، بدین معنی که توجیه اصلی آنکارا برای قطع روابط دیگر اهمیتی ندارد.

حسن سلیم اوزرتم ، تحلیلگر سیاسی مقیم آنکارا در گفت وگو با اوراسیانت، با اشاره به اولین سرزمین های آذربایجان در آذربایجان اظهار داشت: "جمهوری آذربایجان در سال 2009 با عادی سازی بین ارمنستان و ترکیه مخالفت کرد.  وی ادامه داد: قبل از خروج ارمنستان از این منطقه ، باکو باز شدن مرزهای ترکیه را یک خیانت می دانست و از آن به شدت انتقاد کرد. اکنون ، پس از آتش بس ، این موضوع از روی میز خارج شده است و دیدن لحنی ملایم تر از آذربایجان نسبت به سال 2009 شگفت آور نخواهد بود. "

در اظهارات اردوغان در مورد پتانسیل احیای روابط از آذربایجان یا قره باغ نام برده نشده است و آذربایجان به وضوح سکوت کرده است در حالی که ارمنستان و ترکیه پیام های مثبت را مبادله می کنند.

رهبر ترکیه ضرورت احترام  هر دو طرف به تمامیت ارضی یکدیگر را مشخص کرد. این نوع زبان برای برخی ارمنیان ، به ویژه در دیاسپورا ، تحریک آمیز است ، آنها از ترکیه می خواهند که زمینی را در شرق ترکیه - که آنها آن را "ارمنستان غربی" می نامند - واگذار کند - که ارمنیان در طی درگیری های 1915 از آنجا اخراج شده بودند.

اما این خواسته ها به ندرت در سطح رسمی بیان می شود و پروتکل های سال 2009 همچنین شامل احترام به تمامیت ارضی بود و در حالی که بسیاری از ارامنه می ترسند که توافق بین آنکارا و ایروان دومی را ملزم کند تا از تلاش های خود برای به رسمیت شناختن نسل کشی بین المللی دست بکشد ، پروتکل های قبلی نیز در این مورد ساکت بودند.

راگیپ سویلو ، رئیس دفتر ترکیه در وب سایت خبری میدل ایست آی  ، گفت: "تفاوت اصلی این است که در حال حاضر ، آذربایجان مانع روند آشتی بین ترکیه و ارمنستان نخواهد شد." وی افزود: مساله قره باغ تقریبا حل شده است و ترکیه بیش از آنچه انتظار می رفت به نفع باکو عمل کرد. سطح جدیدی از همکاری و اتحاد بین ترکیه و آذربایجان وجود دارد که اعتماد و درک عمیقی را ایجاد کرده است. اگر ارمنستان به این ایده ارمنستان بزرگ ادامه ندهد ترکیه می تواند مرزهای خود را باز کند. "

کمکهای ترکیه به آذربایجان در جنگ سال گذشته بسیار زیاد بود: مشاوران نظامی ، تجهیزات و حتی نیروی نظامی بای جنگ در طرف آذربایجان. آذربایجان امیدوار بود ترکیه را بیشتر در روند دیپلماتیک مشارکت دهد ، از جمله فشار بر ترکیه برای تصدی ریاست در گروه مینسک (در کنار فرانسه ، روسیه و ایالات متحده) ، نهادی که ده ها سال میانجیگری مذاکرات صلح را بر عهده دارد.

با این حال ، در نهایت ، ترکیه به طور کامل از موقعیت خارج شد

توافق جنگ موفقیت برای روسیه بود که موقعیت خود را در منطقه تقویت کرد. ترکیه تنها با استقرار اندک اپراتورهای پهپاد نظارتی در آذربایجان به پایان رسید.

مقامات ارمنی می گویند معتقدند باکو همچنان به آنکارا بدهکار است و بنابراین بعید است باکاری را که ترکیه می خواهد انجام دهد ، مخالفت کند.

یکی از مقامات عالی رتبه دولت ارمنستان در گفتگو با اوراسیا نت که خواست نامش فاش نشود ، گفت: "ترکیه حقوق خود را به آذربایجان پرداخت." آذربایجان می تواند مذاکرات را دوباره مسدود کند و ارمنستان برای این سناریو آماده است. اما آذربایجان نباید تأثیر طولانی مدت ترکیه از جمله عناصر سیاسی طرفدار ترکیه و وابستگی جدید آذربایجان به تسلیحات ترکیه.در آنجا را دست کم بگیرد ،

جمهوری آذربایجان بر ارمنستان فشار می آورد تا راه حل نهایی مناقشه را امضا کند که شامل شناسایی قره باغ به عنوان قلمرو آذربایجان توسط جمهوری آذربایجان است. فریز اسماعیل زاده ، معاون رئیس دانشگاه ADA در باکو گفت ، اما باکو سکوت کرده است زیرا اردوغان و پاشینیان سیگنال های مثبتی ارسال می کنند و بعید است آذربایجان سعی کند دستور کار خود را در این روند وارد کند.

اسماعیل زاده می گوید : "من فکر نمی کنم که توافق دوجانبه ارمنستان و ترکیه لزوماً با مسئله قره باغ مرتبط باشد." اما به طور کلی این انتظار وجود دارد که اگر روابط ترکیه و ارمنستان عادی شود ، شانس بیشتری برای صلح در قره باغ نیز وجود خواهد داشت. "

در حالی که این بار همه طرفدار عادی سازی هستند ، در نحوه پیش بینی طرف های مختلف تفاوت وجود دارد.

اکثر تحلیلگران و مقامات ارمنی معتقدند که ایروان باید عادی سازی را با آنکارا یکی پس از دیگری ادامه دهد ، بدون این که روسیه ، آذربایجان یا هر شخص دیگری درگیر شود. در همین حال ، به نظر می رسد که ترکیه بیشتر علاقمند به عادی سازی در چارچوب پلتفرم پیشنهادی خود "3+3" است ، یک ارگان منطقه ای متشکل از کشورهای قفقاز جنوبی و همسایگان آنها: ارمنستان ، آذربایجان و گرجستان ، به علاوه ایران ، روسیه ، و ترکیه!

"ترکیه در حال برنامه ریزی برای مشارکت همه در منطقه برای این عادی سازی بین آنکارا و ایروان است. سویلو گفت: بنابراین آذربایجان نیز بخشی از این روند خواهد بود. ترکیه همچنین امیدوار است که روسیه مایل باشد بخشی از این پلتفرم برای عادی سازی روابط با ارمنستان باشد ، اما به سختی می توان فهمید که آیا روسیه به شراکت مایل خواهد بود یا خیر. "

مقامات روسی اخیراً در مورد لفاظی های جدید بین ارمنستان و ترکیه مثبت صحبت کرده و تمایل خود را برای کمک به بهبود روابط اعلام کرده اند. سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه در 3 سپتامبر گفت: "اکنون ، هنگامی که جنگ در قره باغ به پایان رسیده است ، زمینه هایی برای رفع انسداد روند سیاسی ، حمل و نقل و روابط اقتصادی وجود دارد." منطقی خواهد بود که ارمنستان و ترکیه تلاش خود را برای عادی سازی روابط از سر بگیرند. . ”

برخی از مقامات ایروان تصور می کنند که مشارکت روسیه ممکن است کمک کننده باشد زیرا مخالفان داخلی ، که عموما طرفدار روسیه هستند ، علیه ایده عادی سازی مبارزه کرده اند. هایک مامیجانانیان ، نایب رئیس کمیته روابط خارجی پارلمان گفت ، او مظنون است که ترکیه در واقع پیش شرط هایی برای عادی سازی وضع کرده است که در اظهارات اخیر اردوغان منعکس نشده است و دولت این امر را از افکار عمومی ارمنستان پنهان می کند. وی در 3 سپتامبر به رادیو آزادی گفت: "حالا یا این تردیدها را برطرف کنید ، یا این بدان معناست که شما پنهان از مردم تصمیم گرفته اید."

بر اساس این تفکر ، مشارکت روسیه در کارگزاری معامله بین آنکارا و ایروان این مخالفت را خنثی می کند.

با این حال ، دیگران در دولت تصور می کنند که با توجه به بی ثباتی روابط بین آنکارا و مسکو ، روسیه به احتمال زیاد نقش خرابکارانه ایفا می کند. این منبع دولتی گفت: "ارمنستان سعی می کند روسیه را در حالت عادی با ترکیه حفظ کند." در حالی که روابط دو کشور در حال حاضر خوب است ، "ارمنستان می داند که باید قبل از اینکه ترکیه هواپیمای روسی دیگری را سرنگون کند و پنجره مذاکره  از بین برود ، باید عجله کند. به عبارت دیگر ، این کار را قبل از اعتراض روسیه انجام دهید. "

برخی از تحلیلگران ارمنی امیدوارند که انگیزه ای برای آنکارا وجود داشته باشد تا مسکو را نیز از این روند دور نگه دارد. ریچارد گیراگوسیان ، رئیس مرکز مطالعات منطقه ای ایروان ، اظهار داشت که اظهارات اخیر مسکو نشان می دهد که روسیه در این امر دخیل نیست ، بلکه فقط در تلاش است تا با تاخیر به این موضوع برسد.

گیراگوسین گفت که ترکیه در قفقاز پس از جنگ احساس می کند که توسط روسیه کنار گذاشته شده است. از مأموريت صلحباني روسيه خارج شده و در گروه كار ارمنستان ، آذربايجان و روسيه در بازگشايي خطوط حمل و نقل منطقه اي غايب است.

گیراگوسیان به اوراسیانت گفت: عادی سازی روابط با ارمنستان راهی است که ترکیه می تواند بر سر میز بنشیند. "

یک منبع دولتی با خوشبینی گفت ، در هر صورت ، اگر هنوز مذاکرات مشخصی در جریان است ، آنها فقط در بالاترین سطح و به صورت غیررسمی هستند. این منبع گفت: "تنها افرادی که از آن مطلع هستند نخست وزیر ، وزیر امور خارجه و رئیس سرویس امنیت ملی هستند."ا

ترکیه در این زمان خواهد آمد. ترکیه حداقل برای یک دهه به یک داستان مثبت نیاز دارد و این برای آنها یک فرصت است. "

 

آنی مجلومیان خبرنگار ساکن ایروان

برگردان  به فارسی از وحیدی آذر


نظرات کاربران


@